Літофаціальний контроль нафтогазоносного потенціалу пліоцен-четвертинних відкладів Нижньокуринської западини (зона Куровдаг-Нефтчалинських антикліналей)

Автор(и)

DOI:

https://doi.org/10.17721/1728-2713.114.05

Ключові слова:

сейсмічні дані, пастка, Нижньокуринська западина, літофаціальний склад, свити, горизонт, аналіз потужностей, пористість, проникність, осадовий розріз

Анотація

Вступ. Геологічний розріз родовищ Нижньокуринської западини сформовано переважно з відкладів продуктивної товщі (ПТ). Потужність відкладів ПТ становить близько 4000 м і представлена моласовими формаціями. На основі аналізу свердловинних і сейсмічних даних, отриманих у районі досліджень, було оцінено літолого-фаціальні, колекторські властивості та нафтогазоносність відкладів ПТ, апшеронського й агджагільського ярусів.
Методи. З використанням аналізу свердловинних даних та методу моделювання досліджено літологічний склад і площинне поширення відкладів бакинського ярусу, четвертинної системи, сучасних та давньохазарських відкладів. Вивчено потужності та літологію продуктивних пластів і горизонтів як на родовищах, так й уздовж зони досліджень, а також визначено закономірність зміни колекторських властивостей за підняттям та у латеральному напрямках.
Результати. Результати аналізів свідчать, що зміна складу, потужності та літології колекторів, розвинених у зоні з північного заходу на південний схід уздовж Куровдаг-Нефтчалинської зони антиклінальних піднять, розташованої в південно-західній частині Нижньокуринської западини, не підпорядковується чіткій закономірності, однако на загальному тлі відбувається зменшення значень їхніх фізичних параметрів.
Висновки. Дослідження підтверджує, що нафтогазоносний потенціал пліоцен-четвертинного розрізу в Нижньокуринській западині значною мірою зумовлений літофаціальним розподілом і седиментаційною гетерогенністю в межах Куровдаг-Нефтчалинської антиклінальної зони. Переважно піщані фації, сформовані в руслових та дельтоподібних умовах, утворюють основні колекторські товщі, тоді як латерально витримані дрібнозернисті інтервали виконують ефективну флюїдоупорну (екранувальну) функцію. Просторове співвідношення між архітектурою літофацій і геометрією антикліналі свідчить про те, що накопичення вуглеводнів контролюється сукупним впливом осадових процесів і структурної деформації. Це співвідношення дає змогу виділити найбільш перспективні інтервали в межах досліджуваного розрізу та підтверджує доцільність застосування літофаціальних моделей у подальшій розвідці Нижньокуринського басейну.

Посилання

Abdulla-zada, M. (2022). Geological significance of seismic reflections in the sedimentary cover of the Eastern part of the Absheron-Prebalkhan ridge. Bulletin of Taras Shevchenko National University of Kyiv. Series "Geology", 3(98), 59–65.

Bayraktutan, M. S., & Ganbarova, Sh. A. (2024). Analysis of geochemical properties of eruption products of mud volcano in the Lower Kura depression. Journal of Geology, Geography and Geoecology, 33(2), 244–251. https://doi.org/10.15421/112422

Ganbarova, Sh. A. (2022). About the structural-tectonic features and prospects of the Galmaz field in the Lower Kura depression. Ural Geological Journal, 4, 45–52.

Ganbarova, Sh. A., & Kerimov, V. M. (2022). Assessment of the relationship of reservoir properties of hydrocarbon fields in the Lower Kura depression (Kursengi and Southern Kursengi areas). Journal of Geology, Geography and Geoecology, 31(2), 223–232. https://doi.org/10.15421/112221

Ganbarova, Sh. A., & Zeynalova, S. A. (2022). About compressive stress within the Lower Kura depression. Proceedings of Azerbaijan High Technical Educational Institutions, 9(20), 35–41. https://doi.org/10.36962/PAHTEI20092022-35

Ganbarova, Sh. A., Zeynalova, S. A., & Zahidova, T. E. (2024). The risk of change in the thickness, sand and oil-gas content of the productive series sediments on the northern slope of the South Caspian depression. Reliability: Theory & Applications, 19(SI 81), 1501–1512. https://doi.org/10.24412/1932-2321-2024-681-1501-1512

Ismayilova, M. M., Nasibova, G. J., & Nasibova, S. N. (2025). Risk assessment of oil-gas perspectives of deep-seated sediments based on geochemical models of mud volcanoes within Absheron region. Reliability: Theory & Applications, 20(SI 87), 956–969. https://doi.org/10.24412/1932-2321-2025-987-956-969

Karimov, E. M., et al. (2025). Stability assessment of the Pekmez landslide area: a comparison of the 2D Limit Equilibrium Method (2D LEM), 2D Finite Element Method (2D FEM), and 3D Finite Element Method (3D FEM). Geologica Balcanica, 54(3), 83–107. https://doi.org/10.52321/GeolBalc.54.3.83

Karimov, V. M., Ganbarova, Sh. A., & Ismayilova, M. M. (2023). Analysis of structural-tectonic and petrophysical features of productive horizons of Mishovdag fold. Journal of Geology, Geography and Geoecology, 32(3), 495–501. https://doi.org/10.15421/112344

Nasibova, G. J., Ismayilzadeh, E. A., Ganbarova, Sh. A., & Ismayilova, M. M. (2023a). Oil and gas prospects of tectonic crashing zones of the Kura intermountain depression. Reliability: Theory & Applications, 18(SI 5 (75)), 313–322. https://doi.org/10.24412/1932-2321-2023-575-313-322

Nasibova, G. J., Mukhtarova, Kh. Z., & Ganbarova, Sh. A. (2024). Modelling of geochemical properties of mud volcano eruption products and relationship with oil and gas prospects within the South Caspian megadepression of Lower Kura region. Journal of Geology, Geography and Geoecology, 33(2), 329–339. https://doi.org/10.15421/112431

Nasibova, G. J., Mukhtarova, Kh. Z., Zeynalova, S. A., & Ismayilova, M. M. (2023b). The influence of compressive stresses on folding in the Middle Kura depression and the Turkmen shelf. Journal of Geology, Geography and Geoecology, 32(2), 352–359. https://doi.org/10.15421/112332

Nasibova, G. J., & Zeynalova, S. A. (2025). Modeling of development optimization in Balakhani-Sabunchu-Ramana field (V horizon). Bulletin of Taras Shevchenko National University of Kyiv. Series "Geology", 4(111), 88–96. https://doi.org/10.17721/1728-2713.111.10

Pogorelova, E., & Abdulla-zada, M. (2024). Oil and gas bearing complexes and litho-stratigraphic characteristics of Pliocene deposits of the Bulla-deniz field. Bulletin of Taras Shevchenko National University of Kyiv. Series "Geology", (4), 1–39.

Pogorelova, E. Y., Abdulla-zada, M. Ch., & Namazli, N. E. (2024). Comprehensive classification of Red-colored Serie rocks from the eastern flank of the South Caspian Basin (Jigalybek field) based on reservoir and geophysical properties. Journal of Geology, Geography and Geoecology, 33(4), 797–809.

Pogorelova, E. Y., Abdulla-zada, M. Ch., Abilhasanova, L., & Shikhmammadova, T. (2024). Seismic-geological analysis of the South Caspian megadepression evolutionary development to identify hydrocarbon accumulations. Bulletin of Taras Shevchenko National University of Kyiv. Series "Geology", 2(105), 50–58. https://doi.org/10.17721/1728-2713.105.07

Rzayeva, S. M., Abdullayeva, V. G., & Tagiyev, A. Sh. (2024). Geodynamic development of structures of the North Absheron uplift zone within the South Caspian megadepression and oil-gas-bearing. Journal of Geology, Geography and Geoecology, 33(3), 553–561. https://doi.org/10.15421/112451

Rzayeva, S. M., Ganbarova, Sh. A., & Aslanov, N. S. (2022). Modern geodynamic conditions of the Lower Kura depression. Issues of Sustainable Development of Society, (5), 1299–1309.

Rzayeva, S. M., Ganbarova, Sh. A., & Rajabli, Sh. (2022). Characteristics of structural-tectonic development of Kurovdag-Babazanan-Neftchala uplifts in Pont-Quaternary period. Proceedings of Azerbaijan High Technical Educational Institutions, 23(12), 164–174. https://doi.org/10.5281/zenodo.7466365

Rzayeva, S. M., Guseynov, J., & Tagiyev, A. Sh. (2023). Assessment of the impact of climate change on the precipitation regime in the southern slope of the Greater Caucasian province. Reliability: Theory & Applications, 18(SI 5 (75)), 404–410. https://doi.org/10.24412/1932-2321-2023-575-404-410

Salmanov, A. M., Maharramov, B. I., Garagozov, E. Sh., & Karimov, N. S. (2023). Geology of oil-gas fields and development stages in onshore territory of Azerbaijan. MSV.

Опубліковано

30.09.2026

Як цитувати

Ганбарова, Ш. (2026). Літофаціальний контроль нафтогазоносного потенціалу пліоцен-четвертинних відкладів Нижньокуринської западини (зона Куровдаг-Нефтчалинських антикліналей). Вісник Київського національного університету імені Тараса Шевченка. Геологія, 3(114), 47-55. https://doi.org/10.17721/1728-2713.114.05